Sprytny Edek*
Jak świat światem ludzie szukali różnych dróg doświadczania świata. Substancje wspomagające ogląd lub zmieniające świadomość zawsze były w cenie, o czym świadczą liczne badania historyczne czy archeologiczne. Co tu dużo kryć – obecnie także po nie sięgamy, czasami bardzo świadomie, czasami przypadkiem. Mniej lub bardziej regularnie, jednak nie tak łatwo znaleźć osobę, o której można powiedzieć, że jest całkowicie „czysta”. Bowiem nie tylko o tradycyjnie pojmowane narkotyki tu chodzi, przecież z pozoru niewinna kawa i zawarta w niej kofeina to także chemia, która ma wpływ na nasze zachowanie.
Boguś Janiszewski w duecie z Maxem Skorwiderem już od ładnych paru lat znakomicie uzupełniają lukę w literaturze popularno-naukowej dla starszych dzieciaków i młodzieży. Sięgają po tematy, które są wyzwaniem, opowiadają o nich wartko i bez przysłowiowego owijania w bawełnę, doprawiając całość barwnym językiem, szukając trafnych metafor (jednak nie przesadzając z używaniem młodzieżowych słów roku – na to młodzi ludzie są bardzo uczuleni!).
„Książka o narkotykach. NIEporadnik” (wyd. Agora dla Dzieci, 2024) to tytuł bardzo potrzebny. I choć spotkałam się z różnymi opiniami na jej temat (najczęściej padającymi z ust osób dorosłych, które nie czytały treści tej publikacji), zdecydowanie dementuję plotkę, że to książka o tym, jak i kiedy brać. Janiszewski pisze o wielu aspektach wprost, co czyni go wiarygodnym i konkretnym. Nie ucieka od faktu, że substancje psychoaktywne potrafią wprowadzić w przyjemny stan, ale też zwraca wyraźną uwagę na koszty, które ponosi organizm i psychika człowieka, gdy je zażywa. Z jednej strony opowiada o tym, jak to było kiedyś (podając bardzo interesujące przykłady historyczno-kulturowe), z drugiej uważnie rysuje zagrożenia płynące z brania współczesnych narkotyków wytwarzanych w laboratoriach chemicznych, rozprowadzanych niebezpiecznymi kanałami, o trudnych do ocenienia skutkach – szczególnie niebezpiecznych choćby podczas potencjalnego ratowania delikwenta, który przedawkował. W książce znalazł się także temat dotyczący reakcji rodziców i relacji rodzinnych w sytuacji, kiedy w życiu pojawiają się narkotyki, czy to zażywane rekreacyjnie czy już kierujące się w stronę uzależnienia… To ważna część, która może mieć swoje odbicie w każdym innym temacie – zawsze tam, gdzie pojawia się wyzwanie szczera rozmowa i bliska relacja są szczególnie potrzebne.
Wspomniany już Max Skorwider jest autorem szaty graficznej. Jego wizualny polot, poczucie humoru oraz komiksowe odwołania są cechą charakterystyczną książek, w których nigdy nie ma nudy.
NIEporadnik – czekaliśmy na takie publikacje i prosimy o więcej.
*Edek – przybrane imię autonomicznego układu nerwowego
Barbara Górecka / Dom Bajek
