Słowa są potrzebne. Mądre słowa!
Język to kluczowe narzędzie komunikacji. Mając tego świadomość dużo i aktywnie mówimy do niemowląt, potem do dzieci, licząc na to, że kształtujemy ich rozwój. Z uwagą opisujemy świat ucząc mniej lub bardziej wyszukanych słów i zwrotów. Nazywamy kształty, kolory, zjawiska. Opowiadamy o nas, cechach naszych charakterów, budowy naszych ciał, wprowadzamy dane o życiu czy otoczeniu. Im jednak dziecko starsze tym bardziej zróżnicowane treści słyszy, rozumie i przyjmuje. Bywają wśród nich i te, które nie służą niczyjemu dobrostanowi. Stwierdzenia bolące, uwierające, wzmacniające stereotypy czy nadające etykiety.
Publikacja „Nie mów tak do mnie” Lucii Serrano (wyd. Debit, 2025) to kolejna już wartościowa pozycja hiszpańskiej autorki, która poprzez książkę ilustrowaną traktuje o sprawach ważnych w sposób czytelny i zrozumiały dla dzieci (a także dający do myślenia dorosłym! Naprawdę warto się przejrzeć w tym lustrze). Tym razem bierze na warsztat język, którym posługują się ludzie. Narzędzie służące opisowi, ale też niedoskonałe, jeśli używa się go bez zastanowienia i uważności na drugą osobę. Bo czy można opisać człowieka za pomocą tylko jednego słowa?
To byłoby jak wepchnięcie go do ciasnej szuflady.
Tymczasem tak łatwo jest rzucić jakieś określenie, które potrafi się tak przykleić do wizerunku danej postaci, że jej prawdziwa charakterystyka dosłownie znika. Maruda. Niezdara. Rozrabiaka. Beztroska. Pogodna. Uciążliwa. Odpowiedzialna…
Lucía Serrano nie pozostawia odbiorcę obojętnym, nie tylko konfrontuje go z tym zjawiskiem, ale także proponuje konkretne rozwiązania.
Pozwólmy dziewczynkom i chłopcom być sobą.
Odkrywając mechanizmy nadawania etykiet Serrano pozwala zrozumieć przyczyny oraz poznać sposoby. Wskazuje na pozytywne przykłady zwracania się do siebie, także w sytuacjach konfliktowych czy wymagających. Zachęca do przepraszania za ewentualne błędy. By komunikacyjna zmiana zataczała coraz szersze kręgi.
Mówi się, że przykład idzie z góry. Po lekturze tej książki może także płynąć od dzieci. To naprawdę dobra wiadomość.
Barbara Górecka / Dom Bajek
