To już zima – „Dzieci” dla Dzieci – zimowe polecanki książkowe (3)

Kiedy deszcz się zmienia w biały puch,
zwykły deszczyk z jesiennych słot i pluch,
to już zima.

– pisał przed laty w jednym z wierszy Jerzy Ficowski. Trudno się dziwić, że poetę inspirowała jedna z najpiękniejszych pór roku, czas, w którym barwy jesieni ustępują delikatnemu majestatowi śniegu. Subtelność zimowych odcieni bieli, surowość oraz piękno krajobrazu, jak i nieodłącznie z zimą związane wieczory spędzane w domowym cieple służą lekturze. Wydawcy co roku rozpieszczają nas literackimi smakołykami, które przyprawiają chłodne tygodnie sporą szczyptą serdeczności, wywołują uczucie wewnętrznej radości oraz wzmacniają wiarę w ludzi. Obowiązkowo też pozwalają doświadczyć śniegu! Z miłym dreszczykiem emocji zapraszam do tegorocznej odsłony zimowych polecanek książkowych 🙂

W dobie, kiedy europejskie zimy wyraźnie łagodnieją wzrasta tęsknota za prawdziwym mroźnym krajobrazem. Na ratunek przybywa Skandynawia, a jeśli opowieści spisała sama Astrid Lindgren można spodziewać się przy okazji dobrej literatury. „Pelle i zima na wyspie” (wyd. Zakamarki, 2025) to barwna narracja osadzona w sercu szwedzkiego Archipelagu Sztokholmskiego. To tutaj, na wyspę Saltkråkan, w wakacje przyjeżdża kilkuletni Pelle z rodziną: tatą Melkerem, siostrą Malin i braćmi Johanem oraz Niklasem. Pierwsza z pięciu planowanych części wydawniczych dzieje się latem. Druga, tegoroczna premiera, przenosi bohaterów w sam środek zimy.

W świąteczne ferie Melkersonowie przypływają na Saltkråkan, by skorzystać z uroków tej pory roku. Skute lodem zatoki, głęboki śnieg, zimne domy – za wyjątkiem kuchni, w której ochoczo rodzinnie spędzają wspólny czas przy kaflowym piecu, krótkie dni i migotliwe noce, sanie fińskie, choinka własnoręcznie przyniesiona z lasu… Wyspa maluje się w oczach Pellego zupełnie inaczej niż latem. Surowy krajobraz kontrastuje z blaskiem świec i ognia w kominku. Chłopiec z radością opiekuje się swoim ukochanym królikiem oraz spędza czas z przyjaciółką Tjorven.

Astrid Lindgren opisuje świąteczną atmosferę na wyspie dając dzieciom przestrzeń do przeżywania emocji i pochylając się nad ich widzeniem świata. Pelle czuje tęsknotę za królikiem, ale też boi się o swojego pupila słysząc o grasującym lisie. Korzysta z uroków zimowego otoczenia, czasami czując buzującą radość, czasami strach – a ta paleta barw naturalnie buduje życie dziecka, w którym powinno być miejsce na bezpieczne doświadczanie różnych jego odcieni.

Tekst Astrid Lindgren z lat 60. xx w. (w Polsce po raz pierwszy zbiór tych opowiadań opublikowano w 1972), zilustrowany przez Marię Nilsson Thore ukazał się w Szwecji kilka lat temu.  Jej wyobraźnia plastyczna wpisuje się w charakterystyczny rys szwedzkiej literatury dla dzieci, autorka sięga po język realizmu skupiając się na detalach, jednocześnie intrygującymi kadrami i świadomą zabawą z proporcjami kreując bardzo wyrazisty i intymny świat dzieci na wyspie Saltkråkan.

Barbara Górecka / Dom Bajek